Η αναγκαιότητα της ανάπαυσης

10 «Έξι χρόνια θα σπέρνεις τη γη σου και θα κάνεις τη συγκομιδή των προϊόντων της. 11 Τον έβδομο χρόνο θα την αφήνεις ν’ αναπαύεται. Όσα παράγει δεν θα τα μαζεύεις αλλά θα τα αφήνεις ελεύθερα για να τρέφονται οι φτωχοί του λαού σου, και απ’ ό,τι περισσέψει, τα άγρια ζώα. Το ίδιο θα γίνεται και με το αμπέλι σου και με τον ελαιώνα σου. (Έξοδος 23.10-11)

33 …η χώρα σας θα ερημωθεί και οι πόλεις σας θα μεταβληθούν σε ερείπια. 34-35 Τότε η γη θα ξεκουραστεί, όσον καιρό θα μείνει έρημη κι εσείς θα βρίσκεστε αιχμάλωτοι στη χώρα των εχθρών σας. Θ’ αναπαυθεί η γη και θ’ απολαύσει τα σαββατικά της έτη, που δεν είχε μπορέσει να τα απολαύσει όταν την κατοικούσατε εσείς. (Λευιτικό 26.33-25)

Αν και το #menoumespiti δεν σημαίνει διακοπές, ούτε ότι θα καθόμαστε ακριβώς, σίγουρα έχει βάλει τους περισσότερους από μας σε μία φάση «αναγκαστικής ανάπαυσης». Δεν γίνεται να πηγαίνουμε στους χώρους εργασίας, είναι περιορισμένα τα πράγματα που μπορούμε να κάνουμε από το σπίτι, και πέρα από τη δουλειά μας, γενικά έχουν κοπεί πολλές από τις δραστηριότητες που γέμιζαν τον χρόνο μας.

Θέλουμε δεν θέλουμε, λοιπόν, έχουμε κατεβάσει τα εργαλεία μας και έχουμε αφήσει τη γη να ξεκουραστεί για ένα διάστημα. Και σχεδόν άμεσα φαίνονται κάποια αποτελέσματα· ακούμε για καθαρούς ουρανούς στο Πεκίνο (κάτι ανήκουστο τις τελευταίες δεκαετίες), αλλά και σημαντικές μειώσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση σε όλο τον κόσμο. Μπορεί να ήταν fake news το ότι επέστρεψαν τα δελφίνια στα κανάλια της Βενετίας, αλλά μόνο ο ενθουσιασμός με μία τέτοια είδηση έδειξε ότι βλέπουν πολλοί άνθρωποι στις μέρες μας αυτή την ανάγκη να ξεκουραστεί η γη.

Δεν είναι μία καινούρια ιδέα αυτή. Ο Θεός καθιέρωσε την έννοια και την ανάγκη της ανάπαυσης ως εντολή στον λαό του μέσα από το λεγόμενο Σάββατο, τη μέρα — ή όπως εδώ, το έτος — της ανάπαυσης. Ωστόσο, δεν τους δίνει το Σάββατο μόνο ως μία κίνηση σεβασμού προς τον άνθρωπο και τη γη. Μέσα σε έναν πεσμένο κόσμο όπου η φθορά και ο εγωϊσμός κυριαρχούν, η έννοια του Σαββάτου μας παραπέμπει σε μία μελλοντική μέρα όπου θα υπάρχει πλήρης αποκατάσταση, τόσο μεταξύ των ανθρώπων όσο και μεταξύ του ανθρώπου και της γης. Το Σάββατο, λοιπόν, αποτελεί μία τακτική ενθύμιση ότι αυτή η μέρα έρχεται, και γι’ αυτό τον λόγο ακριβώς καλούμαστε να τη ζούμε από τώρα, έστω και ως μία πρόγευση. Αυτό εξηγεί και τη σύνδεση μεταξύ της ξεκούρασης της γης και τη πρόνοια προς τους φτωχούς που βλέπουμε στην πρώτη περικοπή πάνω… Το Σάββατο δεν είναι μία παύση απλά, είναι μία δυναμική εικόνα αρμονίας, αποκατάστασης και αλληλοσεβασμού. Ο σκοπός της ανάπαυσης δηλαδή είναι να μας φέρει πιο κοντά στον κόσμο που ποθούμε να δούμε.

Η παραπάνω προειδοποίηση από το Λευιτικό δεν απευθύνεται σε μας, ούτε εξιστορεί την κατάσταση που διανύουμε τώρα — όσο ταιριαστή και να μοιάζει η περιγραφή. Πρόκειται για την προειδοποίηση του Θεού στην περίπτωση που δεν θα τηρούσαν το Σάββατο οι Ισραηλίτες. Μπορεί ωστόσο να μας βοηθήσει καθώς καταπιανόμαστε με την τωρινή μας κατάσταση και ιδιαίτερα καθώς βρισκόμαστε σ’ αυτή την φάση της «ανάπαυσης»… για να ξέρουμε τι να την κάνουμε.

Πρώτον μας θυμίζει ότι ο σκοπός της ανάπαυσης δεν είναι να κοιτάξουμε να είμαστε εμείς καλά, αλλά να θυμόμαστε αυτούς που βρίσκονται στο περιθώριο της κοινωνίας μας — δηλαδή τους φτωχούς και τα άγρια ζώα. Ο καιρός της μη-παραγωγικότητας δεν είναι ο καιρός να μαζευτούμε (καθώς βλέπουμε μία χρονιά μπροστά μας χωρίς πολλά «κέρδη»), αλλά ο καιρός να σκεφτόμαστε ακόμα περισσότερο τους άπορους και τον κόσμο μας που τόσο καιρό αμελούσαμε.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο πράγμα που πιστεύω ότι μας διδάσκει αυτή η βιβλική έννοια του Σαββάτου μέσα στις μέρες αυτές. Αυτή η εμμονή στην παραγωγικότητα και στην ατέρμονη πρόοδο (κι όποιος αντέξει) έχει πολύ βαθιές πνευματικές προεκτάσεις. Εάν χρειάζεται η γη ξεκούραση από την πολλή δουλειά, πόσο μάλλον και η ψυχή μας; Εάν οι επιπτώσεις των επιχειρήσεών μας πάνω στη γη είναι πολύ συχνά βλαβερές, λόγω του εγωϊσμού και της αδικίας των ανθρώπων, πόσο μάλλον θα έχουν φθείρει και την ψυχή μας.

Στην Αγία Γραφή, η πιο συχνή μεταφορά για τον άνθρωπο είναι αυτή ενός φυτού ή ενός χωραφιού. Και δεν είναι τυχαίο αυτό. Όπως είμαστε ζωντανοί οργανισμοί βιολογικά, έτσι είμαστε και ψυχικά. Μεγαλώνουμε ή μαραίνουμε όπως ένα δέντρο. Φέρνουμε καρπό ή όχι σύμφωνα με το πόσο πλούσιο είναι το χώμα της καρδιάς μας. Και η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από μας είμαστε τόσο διψασμένοι ψυχικά που είναι σαν να έχουμε ξεραθεί εντελώς από μέσα… Μόνο που η πολύ έντονη δραστηριότητα μας το κάλυπτε σε γενικές γραμμές. Αυτή η περίοδος λοιπόν, μπορεί να αποτελέσει ένα απροσδόκητο δώρο, να δώσουμε στην ψυχή μας την ξεκούραση που χρειάζεται. Να βρούμε το ζωντανό νερό που θα σπάσει το σκληρό χώμα της καρδιάς μας… και να στείλουμε ρίζες βαθιά κάτω ώστε η επόμενη ξηρασία να μη μας επηρεάσει.

Πως το κάνουμε αυτό; Στον κατά Ματθαίο ευαγγέλιο, ο Ιησούς μας λέει το εξής:28 »Ελάτε σ’ εμένα όλοι όσοι κοπιάζετε κι είστε φορτωμένοι, κι εγώ θα σας ξεκουράσω. 29 Σηκώστε πάνω σας το ζυγό μου και διδαχτείτε από το δικό μου παράδειγμα, γιατί είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και οι ψυχές σας θα βρουν ξεκούραση. 30 Γιατί ο ζυγός μου είναι απαλός, και το φορτίο μου ελαφρό».Να πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον καιρό αυτό. Ας έρθουμε στον Ιησού, να ξεκουραστούμε πραγματικά. Ας τον μάθουμε πιο καλά και πιο βαθιά. Ας ξοδεύουμε χρόνο μαζί του, διαβάζοντας γι’ αυτόν και μιλώντας μαζί του σε προσευχή… και τότε θα μπούμε στο πραγματικό νόημα του Σαββάτου — κι ακόμα μέσα σε έναν κόσμο που κινδυνεύει, θα μπορέσουμε να ζήσουμε έμπρακτα αυτή την καινούρια μέρα που έρχεται, καθώς την περιμένουμε αναπαυμένοι μέσα στον Χριστό.


- Ας προσευχηθούμε απόψε ιδιαίτερα για τα παιδιά, τα μαθήματα που συζητάμε εδώ να μπούνε μέσα τους για μία ζωή. Προσευχόμαστε μαζί, όσοι μπορούμε στις 8:30μ.μ. κάθε βράδυ

Διαβάζουμε μαζί από την Α΄Επιστολή του Ιωάννη, από το κεφάλαιο 5, τα εδάφια: 13-21.