Η επιστροφή της σχέσης

17 Όταν γύρισαν πίσω οι εβδομήντα μαθητές, έλεγαν γεμάτοι χαρά: «Κύριε, ακόμη και τα δαιμόνια μας υπακούνε όταν τα προστάζουμε στο όνομά σου». 18 Κι ο Ιησούς τους είπε: «Εγώ έχω δει το σατανά να πέφτει από τον ουρανό σαν αστραπή. 19 Σας δίνω εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς, και να κυριαρχείτε πάνω σ’ όλη τη δύναμη του εχθρού· τίποτε δε θα σας βλάψει. 20 Μη χαίρεστε όμως γιατί σας υπακούνε τα δαιμονικά πνεύματα· μάλλον να χαίρεστε που τα ονόματά σας έχουν γραφτεί στον ουρανό». (Λουκάς 10.17-20)

Όταν η μυρωδιά του φόβου ταξιδεύει στον αέρα — φωλιασμένη στα μικρά σταγονίδια που τόσο μας απειλούν — μπαίνουμε σχεδόν αυτόματα σε ένα διαφορετικό τρόπο λειτουργίας. Μένουμε σπίτι, παίρνουμε τις προφυλάξεις μας όποτε χρειαστεί να βγούμε, τηρούμε όλους τους κανόνες, προσαρμοζόμαστε στις μη-βολικές συνθήκες εργασίας. Την ίδια στιγμή, μαζί με αυτές τις απεπιθύμητες αλλαγές, παρατηρούμε κι άλλες, πιο ευχάριστες, αλλαγές. Μιλούμε πιο πολύ ο ένας στον άλλον, παίρνουμε τηλέφωνο τους δικούς μας, ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους, μεριμνούμε γι’ αυτούς που δεν μπορούν να #menounspiti επειδή δεν έχουν κάποια σταθερή και ασφαλή κατοικία. Με λίγα λόγια, η αυξημένη απόσταση, κάτα κάποιον τρόπο μας έχει φέρει και πιο κοντά.
Πριν από λίγες μέρες, μας θύμισε ο Αλέξανδρος ότι «ο πόνος και η θλίψη στρέφουν τα πρόσωπά μας προς τον Θέο». Και καθώς, μέσα από τις παραπάνω κινήσεις, ανακτούμε την αξία της σχέσης, της ανθρωπιάς, και της ίδιας της ζωής… σαν να βγαίνει στην επιφάνεια αυτή η ιερή νοσταλγία για τα αιώνια. Το μεγάλο ερώτημα είναι, ακόμα και να γίνει μία τέτοια στροφή τώρα, πώς μπορούμε να φροντίσουμε — όπως πολύ σωστά μας προειδοποίησε ο Αλέξανδρος — ότι δεν θα γυρίσουμε πάλι την πλάτη μας στον Θεό όταν τελειώσει η περίοδος αυτή;
Η παραπάνω περικοπή βρίσκει τους μαθητές του Ιησού να χαίρονται καθώς βιώνουν νίκες πάνω στο κακό. Θεωρούν ότι μπορούν να ψηλαφίσουν τον καιρό της εξάλειψης του κακού και, πολύ σωστά (θα λέγαμε), χαίρονται. Ο Ιησούς όμως δεν επικροτεί τη χαρά τους. Διακρίνει τον λόγο που χαίρονται και τους επιτιμά, λέγοντας ότι χαίρονται για το λάθος πράγμα. Αυτοί χαίρονται για την εξουσία που έχουν αποκτήσει… θα πρέπει όμως να χαίρονται για τη ζωή. Δεν θα πρέπει να χαίρονται για την κυριαρχία τους πάνω στο κακό αλλά για την εγγύτητά τους στον Θεό. Το πρώτο είναι απλά το μέσο ενώ το δεύτερο είναι ο σκοπός. Η χαρά τους όμως για την εξουσία που έχουν λάβει δείχνει ότι η κυριαρχία είναι ο σκοπός τους… κι αυτό δείχνει ότι δεν έχουν φύγει ακόμα από μία λογική όπου «οι βασιλιάδες των εθνών καταδυναστεύουν τους λαούς τους και οι δυνάστες τους τιτλοφορούνται ευεργέτες» (Λκ 22.25).
Δείτε πως παίζει η ίδια λογική στο δικό μας μυαλό σήμερα. Ενώ είμαστε έτοιμοι να υποστούμε όλες τις απαραίτητες αλλαγές και δυσκολίες για να νικήσουμε τον ιό, στο πίσω μέρος του μυαλού μας, θεωρούμε πως ό,τι ζούμε τώρα πρόκειται για μία προσωρινή κατάσταση. Το έχουμε δεδομένο δηλαδή ότι θα καταφέρει το #lockdown να εξομαλύνει την καμπύλη της εξάπλωσης του ιού, θα βρούνε οι επιστήμονες κάποιο εμβόλιο, και θα γυρίσουμε όλοι στις ζωές μας όπως ήταν. Αυτό τι σημαίνει όμως για τις σχέσεις που καλλιεργήσαμε αυτές τις μέρες-εβδομάδες-μήνες που ήμασταν κλεισμένοι μέσα; Μάλλον θα πρέπει να μπούνε πάλι σε δεύτερη μοίρα, αναγκαστικά δηλαδή, γιατί στην «κανονικότητα» δεν επαρκεί ο χρόνος για τέτοια πράγματα. «Ωραία ήταν την άνοιξη του 2020» θα λέμε, «αλλά ‘έπρεπε’ κάποια στιγμή να γυρίσουμε στην πραγματικότητα». Ακόμα και να βάλουμε στόχο να διατηρήσουμε κάποια από αυτά τα θετικά στοιχεία που μπήκαν προσωρινά στη ζωή μας, δεν θα το καταφέρουμε επειδή δεν θα έχουμε φύγει από την παλιά μας λογική. Γιατί ο στόχος μας δεν έπαψε ποτέ να είναι η εξουσία. Να κυριαρχήσουμε δηλαδή πάνω στα ‘δαιμονικά’ σωματίδια και να πάρουμε πίσω τον έλεγχο της ζωής μας και της μοίρας μας.
Το κυνήγι της εξουσίας, βλέπετε, δεν μπορεί να συμβαδίσει με τη λογική της σχέσης, επειδή δεν υπολογίζει τον άλλον παρά μόνο όταν γίνεται εμπόδιο στη δική μου πρόοδο.
Είναι σαν να προχωράω στο σκοτάδι, και κάθε φορά που σκοντάφτω πάνω σε κάποιο άλλο πρόσωπο, να το χτυπάω φωνάζοντας ότι δεν έπρεπε να είναι στον δρόμο μου. Προχωρούσαμε λοιπόν έτσι σκουντουφλώντας απλά στο σκοτάδι, και χτυπώντας ο ένας τον άλλον. Τώρα όμως, για μία στιγμή, αναγκαστήκαμε να κάνουμε μία παύση… και καθώς περιμένουμε, ρίξαμε ένα βλέμμα προς τον ουρανό και προσέξαμε τα αστέρια… και μαγευτήκαμε από την ομορφιά τους. Βρήκαμε με το φως τους και πάλι τον προσανατολισμό μας, και καταλάβαμε ότι τόσο καιρό κάναμε κύκλους - έτσι ζητήσαμε ακόμα και συγγνώμη από αυτούς που χτυπήσαμε. Γευτήκαμε μία άλλη λόγική. Αν όμως, όταν μας δοθεί το οκ να προχωρήσουμε, σκύψουμε πάλι το κεφάλι μας και συνεχίσουμε να προχωράμε στα τυφλά, δεν θα μετρήσει για τίποτα αυτή η παύση.
Πρέπει να μάθουμε να ακολουθούμε το αστέρι. Και το αστέρι δεν είναι αυτό που έπεσε από τον ουρανό και έμεινε κάτω (ο σατανάς πέφτει επειδή άρπαξε την εξουσία κι έτσι συμβολίζει εδώ κατά κάποιον τρόπο αυτή την παλιά λογική), αλλά Εκείνος που απαρνήθηκε την εξουσία του και ήρθε οικειοθελώς κοντά μας για να φέρει τον ουρανό στη γη. Επομένως δεν χρειάζεται να κοιτούμε τον ουρανό για να βρούμε το φως που θα μας οδηγεί. Χρειάζεται μόνο να ακολουθούμε τον Χριστό — που μας οδηγεί με τη φωνή του, και μας κατευθύνει με το Πνεύμα του. Μόνο τότε θα φύγουμε από τη λογική της εξουσίας και θα μπούμε στη νέα λογική της σχέσης και της ζωής.
Ας μη περιμένουμε λοιπόν να έρθει ένα αίσιο τέλος στην πανδημία (κάτι που έτσι κι αλλιώς δεν είναι σίγουρο)… Μήπως το “τέλος” της πορείας μας είναι το σημείο της παύσης, όπου βρισκόμαστε τώρα; Όπως γράφει ο ποιητής Τ.Σ. Έλιοτ στο 4ο κουαρτέτο:
Με την έλξη τούτης της Αγάπης
και τη φωνή απ’ αυτό το Κάλεσμα
δεν θα σταματήσουμε την εξερεύνηση.
Κι ‘όλης μας της εξερεύνησης το τέλος
Θάναι να φτάσουμε όπου ξεκινήσαμε
Και να γνωρίσουμε πρώτη φορά τον τόπο.

- Ας προσευχηθούμε σήμερα για τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, ειδικά για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ο Θεός να του δώσει κουράγιο αλλά και πραγματική ελπίδα

Διαβάζουμε μαζί από την Α΄Επιστολή του Ιωάννη, από το κεφάλαιο 4, τα εδάφια: 7-12