Η πνευματική άσκηση της ενθύμησης

1 Ο Ιοθόρ, ιερέας της Μαδιάμ και πεθερός του Μωυσή, άκουσε όλα όσα έκανε ο Κύριος ο Θεός για το Μωυσή και για τους Ισραηλίτες, το λαό του, ότι δηλαδή τους έβγαλε από την Αίγυπτο. 2 Ήρθε λοιπόν στο Μωυσή, έχοντας μαζί του τη Σεπφώρα, σύζυγο του Μωυσή, ο οποίος του την είχε στείλει πίσω, καθώς και τους δυο γιους της. 3 Ο ένας ονομαζόταν Γερσώμ (γιατί όταν γεννήθηκε, είχε πει ο Μωυσής: «Μετανάστης είμαι σε ξένη χώρα») κι ο άλλος Ελιέζερ 4 (γιατί όταν γεννήθηκε είχε πει ο Μωυσής: «Ο Θεός του πατέρα μου ήρθε σε βοήθειά μου και μ’ έσωσε από το ξίφος του Φαραώ»). (Έξοδος 18:1-4)

Λέμε πως συχνά “οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά” και βρίσκω συχνά κάτι τέτοιο να ισχύει και για τον Λόγο του Θεού. Ένα από τα βασικά ερμηνευτικά κλειδιά της Γραφής είναι η παρατήρηση των λεπτομερειών ενός κείμενου. Όπως ένας σκηνοθέτης σε ένα θεατρικό ή μία ταινία επιλέγει να τοποθετήσει λεπτομέρειες στο έργο—ασήμαντες φαινομενικά αλλά καθόλου τυχαία επιλεγμένες, περιέχουν κάποιο μήνυμα που θέλει να προσέξουμε—έτσι και οι συγγραφείς της Γραφής όταν προσθέτουν κάποιες λεπτομέρειες στο κείμενο τους είναι σημαντικό να μην τις προσπερνούμε. Η παραπάνω περικοπή αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα. Ο συγγραφέας της Εξόδου επιλέγει να αναφέρει μία εντελώς ασήμαντη, φαινομενικά, λεπτομέρεια: τα ονόματα των παιδιών του Μωϋσή. Τα παιδιά του Μωϋσή δεν εμφανίζονται ξανά στην εξιστόρηση, δεν παίζουν κανένα ρόλο στην πλοκή. Τι θέλει να προσέξουμε ο συγγραφέας και να μάθουμε μέσα από την αφήγηση του;Υπάρχει νομίζω μία πολύ σημαντική συμβουλή που ίσως μας φανεί χρήσιμη καθώς φθάνουμε στο “τέλος” αυτής της δύσκολης εμπειρίας του εγκλεισμού. Βρισκόμαστε τρία μόλις κεφάλαια στην εξιστόρηση από την Έξοδο και το Πέρασμα από την Ερυθρά Θάλασσα, και οι Ισραηλίτες έχουν ήδη καταφέρει να διαμαρτυρηθούν και να γκρινιάξουν στο Μωϋσή για την κατάσταση τους—δεν έχουν να φάνε και να πιουν νερό—ζητώντας να επιστρέψουν στη δουλεία της Αιγύπτου. Μέσα από την λεπτομέρεια της επίσκεψης των παιδιών και της αναφοράς των ονομάτων τους, ο συγγραφέας, από τη μία, μας εξηγεί το πρόβλημα των Ισραηλιτών ως προς την γκρίνια τους, και από την άλλη, μας προσφέρει το μυστικό του Μωϋσή, ο οποίος συνεχίζει να εμπιστεύεται τον Θεό. Το πρόβλημα των Ισραηλιτών ήταν η “μικρή” τους μνήμη, διαρκώς ξέχναγαν όσα ο Θεός τους είχε προσφέρει και όλες τις λυτρωτικές επεμβάσεις του στο παρελθόν. Εξαιτίας αυτής της αμνησίας στερούνται της ευκαιρίας να μπουν στην ‘γη της επαγγελίας’. Αντιθέτως, μέσα από την πληροφορία των ονομάτων των παιδιών, μαθαίνουμε πως ο Μωυσής φρόντιζε να μην ξεχάσει ποτέ τις μεγάλες αλήθειες που μάθαινε μέσα από τη ζωή, καθώς και τις σωτήριες επεμβάσεις του Θεού. Τον πρώτο του γιο τον ονόμασε Γερσώμ—μετανάστης είμαι σε ξένη χώρα—για να του θυμίζει πως δεν πρέπει να επαναπαυτεί στη Μαδιάμ όπου διέμενε με τη γυναίκα του και τα παιδιά τους, η πατρίδα του ήταν ο υπόλοιπος λαός και πατρίδα του ήταν η ‘γη της επαγγελίας’. Το δεύτερο του γιο τον ονόμασε Ελιέζερ—ο Θεός με βοήθησε—για να μη ξεχάσει ποτέ τις ενέργειες του Θεού στο παρελθόν. Κάθε πρωΐ που ξυπνούσε ο Μωυσής φωνάζοντας τα ονόματα γιων του, θύμιζε στον εαυτό του, “είσαι μετανάστης, δεν ανήκεις εδώ”, “ο Θεός με βοήθησε στο παρελθόν, θα τον εμπιστευτώ και σήμερα”. Ο Μωυσής φοβάται να μη ξεχάσει ποτέ, καταλαβαίνει τον κίνδυνο και παίρνει μέτρα για αυτό· έτσι καταφέρνει να σταθεί στην επόμενη δύσκολη στιγμή και στην επόμενη κ.ο.κ.Τι χρειαζόμαστε την επόμενη μέρα της δικής μας—αν και ούτε καν κοντά στην εμπειρία αυτών ανθρώπων—εξόδου; Η απάντηση είναι να μη ξεχάσουμε όσα μάθαμε και όσα ο Θεός έκανε. Προτού να φθάσουμε στα εις βάθος αποτελέσματα ας ξεκινήσουμε από το απλό και βέβαιο πρώτο βήμα: να μην ξεχάσουμε και να μην ξεχαστούμε από τη ζωή και τις ανάγκες της. Τι ονόματα θα έδινες στα παιδιά σου; Ξέρω πως έχουμε αρκετές εγκύους γυναίκες, άρα μη σας μπαίνουν ιδέες, η ερώτηση είναι τι πρέπει να θυμόμαστε και πως δε θα κάνουμε βέβαιο πως δε θα ξεχαστούμε; Να προσπαθήσω να δώσω μερικά “ονόματα”, για όσα μάθαμε και δεν πρέπει να ξεχάσουμε, και ας συμπληρώσουμε από κάτω στα σχόλια ή ο καθένας στο μυαλό του τα υπόλοιπα:α) δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από την κοινωνία των ανθρώπων και των αδελφών, να καθόμαστε δίπλα ο ένας στον άλλοβ) ο Θεός μέσα στις δυσκολίες φρόντισε, με βεβαίωσε για την πιστότητα του, την αγάπη και την φροντίδαγ) οι προτεραιότητες μου άλλαξαν, ζούσα στον μικρόκοσμο και υπηρετούσα αυτόν μόνοΔεν υπάρχει μεγαλύτερη έκφραση λατρείας από την ενθύμηση. Δεν υπάρχουν πολλά βήματα προς την πνευματική αύξηση, πρωτύτερα, της ενθύμησης.

- Ας προσευχηθούμε, ο Θεός να “χαράξει” στις καρδιές μας όσα μάθαμε μέσα από όλη αυτή τη δύσκολη περίοδο και να διατηρήσει όσα πήραμε απόφαση να αλλάξουν. Πάνω από όλα να μην ξεχαστούμε τη ζωή, τον ίδιο τον Θεό, μέσα στις έγνοιες και τις μέριμνες της ζωής.

Συνεχίζουμε να διαβάζουμε από την B΄Επιστολή του Απ. Πέτρου. Διαβάζουμε από το 1ο κεφάλαιο, τα εδάφια 12-21 (B΄ Πέτρου 1:12-21).