Τους άλλους τους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορούσε να σώσει;

33 Έφτασαν έτσι στον τόπο που λέγεται Γολγοθάς –στα ελληνικά το όνομα σημαίνει «Τόπος Κρανίου». 34 Έδωσαν στον Ιησού να πιει ξύδι ανακατεμένο με χολή· όταν όμως το γεύτηκε δεν ήθελε να πιει. 35 Ύστερα τον σταύρωσαν και στη συνέχεια μοιράστηκαν τα ρούχα του ρίχνοντας κλήρο. 36 Και κάθισαν εκεί και τον φύλαγαν. 37 Πάνω από το κεφάλι του έβαλαν μια επιγραφή με την αιτία της καταδίκης: «Αυτός είναι ο Ιησούς, ο βασιλιάς των Ιουδαίων». 38 Δεξιά κι αριστερά του σταυρώθηκαν δυο ληστές. 39 Και οι περαστικοί κουνούσαν ειρωνικά το κεφάλι και τον έβριζαν, 40 λέγοντας: «Εσύ που θα γκρέμιζες το ναό και σε τρεις μέρες θα τον ξανάχτιζες, σώσε τον εαυτό σου, αν είσαι Υιός του Θεού, και κατέβα από το σταυρό». 41 Το ίδιο τον περιπαίζανε και οι αρχιερείς μαζί με τους γραμματείς, τους πρεσβυτέρους και τους Φαρισαίους κι έλεγαν: 42 «Τους άλλους τους έσωσε· τον εαυτό του δεν μπορεί να τον σώσει. Αν είναι ο βασιλιάς του Ισραήλ, ας κατεβεί από το σταυρό, και θα πιστέψουμε σ’ αυτόν. 43 Εμπιστεύτηκε τον εαυτό του στο Θεό, ας τον γλιτώσει λοιπόν τώρα, αν τον θέλει, αφού είπε πως είναι Υιός του Θεού». 44 Το ίδιο κι οι ληστές που είχαν σταυρωθεί μαζί του, τον περιγελούσαν. (Ματθαίος 27.33-44)

Σε μία από τις προσευχές που λέμε στη λειτουργία της εκκλησίας μας, ακούγονται τα εξής λόγια: «Ανθρώπινος νους ποτέ δεν θα μπορούσε να συλλάβει ή να σχεδιάσει το ευαγγέλιο.» Και στους ανθρώπους που μαζεύτηκαν στον λόφο του Γολγοθά την Μεγάλη Παρασκευή βλέπουμε το γιατί. Φωνάζουν πως είναι αδιανόητο Εκείνος που ισχυρίζεται ότι είναι ο Υιος του Θεού και ο Μεσσίας να δέχεται να τον καρφώνουν σε έναν σταυρό.
Για να καταλάβουμε γιατί τους φαίνεται τόσο αδιανόητο, πρέπει να ακολουθήσουμε τη λογική τους. Φαίνεται ξεκάθαρα στα λόγια τους στο εδάφιο 40, «σώσε τον εαυτό σου, αν είσαι Υιός του Θεού, και κατέβα από το σταυρό» και πάλι στο εδάφιο 42, «Τους άλλους τους έσωσε· τον εαυτό του δεν μπορεί να τον σώσει. Αν είναι ο βασιλιάς του Ισραήλ, ας κατεβεί από το σταυρό, και θα πιστέψουμε σ’ αυτόν.» Αυτή η λογική έχει δύο βασικά συστατικά. Πρώτον προωθεί την αυτάρκεια και την πεποίθηση ότι μπορούμε να σώσουμε τον εαυτό μας. Δεν έχουμε ανάγκη από κάτι έξω από τον εαυτό μας - εμείς μπορούμε όλα να τα καταφέρουμε με τη δική μας ευφυΐα και δύναμη. Δεύτερον, η λογική αυτή είναι δοσμένη στην ιδέα της ωμής δύναμης και της επιβίωσης των ισχυρών. Επομένως, ο μόνος τρόπος να πειστούν ότι ο Ιησούς είναι ο Υιος του Θεού, λένε, θα ήταν μέσα από μία επίδειξη δύναμης και μάλιστα ως μία κίνηση επιβίωσης και υπεροχής. Δεν το κρύβουν καν ότι πάνω απ’ όλα σέβονται τη δύναμη και το εγωϊστικό ένστικτο στον άνθρωπο.
Γι’ αυτό και δεν μπορούν να συλλάβουν έναν Θεό που κερδίζει τους εχθρούς του υπηρετώντας τους, υπομένοντας τη χλεύη τους και πεθαίνοντας στη θέση τους. Κι όμως αυτός είναι ο Θεός που ανταμώνουμε τη Μεγάλη Παρασκευή.
Μία τέτοια λογική πράγματι δεν μπορεί να ξεκινήσει από μας, και το ξέρουμε αυτό επειδή μπροστά στη σκηνή αυτή, η πρώτη μας αντίδραση είναι αγανάκτηση. Δεν μας αρέσει η ιδέα ότι κάποιος πρέπει να πεθάνει για μας, ότι δεν μπορούμε να σώσουμε τον εαυτό μας. Μπορεί να το κρύβουμε μέσα σε σαρκαστικά σχόλια και δήθεν εύλογες απορίες, αλλά η βασική μας στάση δεν κρύβεται. Δεν καταλαβαίνουμε τον σταυρό και δεν τον θέλουμε.
Η ερώτηση αυτή λοιπόν δεν είναι τόσο μία απορία όσο μία περιγελαστική κατηγορία. Και κάθε φορά που την εκφράζουμε, τοποθετούμε τον εαυτό μας ανάμεσα στο πλήθος αυτό. Κάθε φορά που προσπαθούμε να σώσουμε τον εαυτό μας ή αντιδρούμε άσχημα στην ιδέα ότι έχουμε ανάγκη για σωτηρία από κάτι έξω από εμάς, είναι σαν να κουνάμε τη γροθιά μας στον Ιησού, «να δες, δεν σε χρειάζομαι τελικά!».
Η ειρωνεία όμως είναι μία… πως ο μόνος τρόπος να πιστέψουμε τελικά είναι να μείνουμε σ’ αυτό το σημείο συλλογιζόμενοι αυτό το (σε μας) παράλογο θέαμα… ώσπου να μας λιώσει τη σκληρή και άκαμπτη καρδιά καθώς θα μπούμε σε μία νέα λογική, τη λογική του ουρανού.
Και όταν τα δάκρυα αρχίσουν να τρέχουν αντί για ένα περιγελαστικό χαμόγελο, τότε είναι που θα έχουμε καταλάβει το Πάσχα… και τότε είναι που θα ‘τολμήσουμε’ να μη ζητήσουμε να κατέβει ο Χριστός από το σταυρό, επειδή ξέρουμε ότι αυτό θα σήμαινε το δικό μας χαμό. Μπορούμε μόνο να θρηνήσουμε για μία ζωή (τη δική μας) που οδήγησε τον Χριστό εδώ, και να ψιθυρίσουμε ένα «ευχαριστώ» για αυτή την ασύλληπτα γενναιόδωρη θυσία για χάρη μας.
Η Έλλη Κετεντζιάν περιγράφει αυτή την εμπειρία πολύ όμορφα στον Πασχαλινό της ύμνο, «Στερνή πνοή». Δείτε τα λόγια της τελευταίας στροφής:Μεσα στο μεγάλο πλήθος στέκομαι κι εγώ
Σε θρηνώ και σε πονάω και σε αγαπώ

Μα δεν τολμώ να σου ζητήσω να κατέβεις από ‘κει

γιατί εισ’ η μόνη μου ελπίδα πριν απ’ την καταστροφή

Ελπίδα που έμεινε για πάντα ζωντανή

γιατί αγάπησε ως τη στερνή πνοή
Μπορεί να ζούμε στην ένδοξη πλευρά της ανάστασης του Χριστού… αλλά ως πιστοί παραμένουμε ταυτόχρονα μέσα στη σκιά του σταυρού. Δεν εγκαταλείπουμε αυτή τη σκηνή ποτέ, γιατί η λογική του σταυρού είναι για όλη μας τη ζωή.

- Απόψε ας προσευχηθούμε για σχέσεις και οικογένειες που πιέζονται σ' αυτή την περίοδο, η αφοπλιστική δύναμη και η νέα λογική του σταυρού να λειτουργήσει σ' αυτές τις καταστάσεις για να φέρει αποκατάσταση και ελπίδα.

Διαβάζουμε από το 2ο κεφάλαιο της Α' επιστολής του Πέτρου, τα εδάφια 11 με 25. (Α΄Πέτρου 2:11-25)