Back to the future

1 Ψαλμός του Ασάφ
2 Φωνάζω στο Θεό και κράζω· φωνάζω στο Θεό και θα μ’ ακούσει.
3 Στης θλίψης μου τη μέρα ζήτησα τον Κύριο· τη νύχτα ήταν τα χέρια μου απλωμένα
και δεν κουράστηκαν· αρνήθηκε η ψυχή μου να παρηγορηθεί.
4 Θυμάμαι το Θεό κι αναστενάζω· σκέφτομαι και λιγοψυχώ.
5 Κράτησες άγρυπνα των ματιών μου τα βλέφαρα· αναστατώθηκα και να μιλήσω δεν μπορώ.
6 Μέρες στοχάστηκα παλιές, αιώνες, χρόνια·
7 θυμήθηκα και συλλογίστηκα, μέσα στη νύχτα αναρωτιόμουν και σκεφτόμουνα:
8 Αιώνια θα μας απορρίπτει ο Κύριος; δε θα μας είναι πια ευνοϊκός;
9 Σταμάτησε για πάντα η αγάπη του ή έληξε η επαγγελία του για όλες τις γενιές;
10 Λησμόνησε τους οικτιρμούς του ο Θεός; Απάνω στην οργή του μήπως τα σπλάχνα του έκλεισε;
11 Κι είπα: «Αυτό είναι το πλήγμα μου: πως άλλαξε η εύνοια του Υψίστου».
12 Αναπολώ τ’ αξιοθαύμαστά σου έργα, Κύριε, αναθυμάμαι από παλιά τα θαύματά σου.
13 Στοχάζομαι όλα τα έργα σου· και μελετώ τ’ ανδραγαθήματά σου.
14 Θεέ, άγια είναι η κάθε σου ενέργεια· ποιος Θεός είναι μέγας σαν το Θεό μας;
15 Εσύ ’σαι ο Θεός που κάνεις θαύματα·γνώρισαν οι λαοί τη δύναμή σου.
16 Με την ισχύ σου το λαό σου λύτρωσες. (Ψαλ.77:2-16)

Είναι ένας από τους Ψαλμούς που επιβεβαιώνουν την στερεότυπη φράση πως “δε διαβάζουμε, τόσο εμείς, τον λόγο του Θεού, όσο μας διαβάζει εκείνος”. Τα παραπάνω λόγια έχουν μία διεισδυτική ματιά στην ψυχική/εσωτερική μας κατάσταση. Μοναδικές αποτυπώσεις της κατάστασης του θρήνου, όπως στα λόγια του εδ. 3 “αρνήθηκε η ψυχή μου να παρηγορηθεί”, ή της μη ικανότητας έκφρασης του πόνου, όπως αποτυπώνεται στο εδ. 5 “αναστατώθηκα και να μιλήσω δεν μπορώ”, ή της απόλυτης ειλικρίνειας και απορίας απέναντι στον Θεό, όπως στα εδ. 7-8 “μέσα στη νύχτα αναρωτιόμουν και σκεφτόμουνα: 8…δε θα μας είναι πια ευνοϊκός;” και στο εδ.10 “Απάνω στην οργή του μήπως τα σπλάχνα του έκλεισε;” Στη σημερινή κατάσταση, την οποία μας συναντούν αυτά τα λόγια, μας διαβάζουν. Μας βοηθούν να εκφράσουμε συναισθήματα και σκέψεις.
Σήμερα όμως, θέλω να επικεντρωθούμε σε κάτι ακόμη που κάνει ο Ψαλμωδός. Μία κίνηση που δεν συμβαδίζει με το σύγχρονο τρόπο σκέψη μας. Ο Ασάφ μέσα στην κατάσταση της απόλυτης θλίψης θυμάται. Όπως μας είπε “δεν μπορεί να μιλήσει”, ότι και να πει θα αδικήσει την κατάσταση και δεν βρίσκει καν τα κατάλληλα λόγια, ωστόσο μπορεί και θυμάται. Φέρνει στην σκέψη του τις ενέργειες του Θεού στο παρελθόν. Δείτε πόσο αναλυτικά μας μιλάει για αυτό στα εδ.12-13
“Αναπολώ τ’ αξιοθαύμαστά σου έργα, Κύριε, αναθυμάμαι από παλιά τα θαύματά σου. Στοχάζομαι όλα τα έργα σου· και μελετώ τ’ ανδραγαθήματά σου.” Τέσσερα ρήματα, ως οδηγός για εμάς σήμερα: αναπολώ, αναθυμάμαι, στοχάζομαι και μελετώ.
Στη σύγχρονη σκέψη για κάποιο λόγο πάντοτε η απάντηση βρίσκεται κάπου μπροστά, στο μέλλον. Θεωρούμε πως η απάντηση ακόμη και στο πρόβλημα των ημερών μας βρίσκεται στην πρόοδο. Ήδη κάνουμε σκέψεις για τις βελτιώσεις, τις αλλαγές και τα μέτρα που θα χρειαστεί να πάρουμε ως παγκόσμια κοινότητα, προοδευτικά, ως πιο έμπειροι, πλέον μέσα από αυτή την κατάσταση που βρεθήκαμε. Μάλιστα, κάθε αναπόληση παρελθόντος και ιδεών παλαιότερων εποχών, φαίνεται εκ προοιμίου ύποπτη και δεισιδαιμονική. Σε ένα άρθρο της Καθημερινής, των προηγούμενων εβδομάδων, με τίτλο “Από τον λοιμό του Θουκυδίδη στον Κορωνοϊό”, ο αρθρογράφος σημείωνε την τάση των ανθρώπων εν μέσω πανδημιών να στρέφουν τα μάτια τους προς τον ουρανό και τους θεούς και πως θα πρέπει να αποφύγουμε να κάνουμε κάτι παρόμοιο. Δηλαδή να αναζητούν τη λύση σε παλαιότερες και δοκιμασμένες ιδέες. Μεταφέρει την περιγραφή του αρχαίου φιλοσόφου Θεόφραστου πως ακόμη και ο “άρρωστος πια Περικλής, έδειξε σ’ έναν φίλο του που πήγε να τον επισκεφτεί το φυλαχτό που του είχαν κρεμάσει στον λαιμό οι γυναίκες. Ήθελε με τούτο να φανερώσει πόσο άσχημη ήταν πια η υγεία του, αφού είχε καταντήσει να ανεχθεί ακόμα και μία πράξη τόσης μωρίας”. Καταλήγει ο αρθρογράφος με ένα απόφθεγμα του Θουκυδίδη: “οι ικεσίες σε ιερά ή σε μαντεία και ότι άλλο τέτοιο δοκίμασαν δεν ωφέλησαν σε τίποτα· στο τέλος τα άφησαν νικημένοι από το κακό”. Η απάντηση για τον αρθρογράφο βρίσκεται αποκλειστικά στην πρόοδο και στην προοδευτική εξέλιξη της σκέψης, της κοινωνίας και της επιστήμης. Πώς μέσα από όλα αυτά θα φτιάξουμε καλύτερα το μέλλον μας, που πάντοτε κατά ένα περίεργο τρόπο βρίσκεται μπροστά μας και μας περιμένει. Σου δίνει την εντύπωση πως δεν αφήνει χώρο για παύση και αναστοχασμό, στον οποίο συμπεριλαμβάνεται και η ενθύμηση. Λες και η “πρόοδος”—ως ιδέα—δεν είχε τη συμβολή της στη σημερινή κατάσταση.
Η προτροπή του Ψαλμού 77 είναι να θυμηθούμε. Να κάνουμε αυτό που μας έρχεται ίσως εκ φύσεως αυτή την ώρα, να θυμηθούμε και να στρέψουμε τα μάτια προς τον Θεό.
Πώς μοιάζει αυτό πρακτικά, τι σημαίνει; Σημαίνει να αναλογιστώ την ύπαρξη μου. Πώς προέκυψε η ζωή; Τι συντηρούσε τη ζωή ως τώρα; Σημαίνει να θυμηθώ πως υπάρχει μία ηθική απαίτηση σε αυτόν τον κόσμο απέναντι στον Θεό και τον συνάνθρωπο μας, αποτυπωμένη μέσα μου. Να θυμηθώ τις ενέργειες του Θεού στο παρελθόν και να επικεντρωθώ σε τόσα θαυμαστά που έχω συναντήσει στη ζωή μου. Να σκεφτώ τη μεγαλοσύνη του Θεού μπροστά στις τόσο μαγευτικά ανεξήγητες πτυχές της ζωής, τις οποίες απολαμβάνουμε ίσως τόσο καιρό με ένα δεδομένο τρόπο, δίχως ίχνος ευχαριστίας και δέους.
Μήπως η βιασύνη μας να αγκαλιάσουμε το αύριο μας βοηθά να αποφεύγουμε διαρκώς τα παραπάνω ερωτήματα;

- η προσευχή και τα αιτήματα μας θα γίνουν σήμερα στις 5:00μμ στη διαδικτυακή συνάντηση μας (θα βρείτε το link στο fcb group)

Διαβάζουμε μαζί από την Α΄Επιστολή του Ιωάννη, από το κεφάλαιο 4, τα εδάφια: 1-6